Charakterystyka słupa, fundamentu i obciążenia układu
Płyta fundamentowa
- Wymiar w kierunku x: wx = 2,70 m
- Wymiar w kierunku y: wy = 1,80 m
- Wymiar w kierunku z: t = 1,00 m
- Ciężar własny: Gp,k = 121,5 kN przy γc = 25 kN/m³
Słup
- Wymiar w kierunku x: cx = 0,40 m
- Wymiar w kierunku y: cy = 0,40 m
- Wymiar w kierunku z: h = 3,00 m
- Ciężar własny: Gc,k = 12 kN przy γc = 25 kN/m³
Przypadek obciążenia 1 - Obciążenia stałe w kierunku z
Pionowe: VG,k = 366,5 kN
Łącznie z ciężarem własnym słupa Gc,k = 12 kN i fundamentu Gp,k = 121,5 kN, suma stałych obciążeń pionowych wynosi:
VG,k,+add = 121,5 kN + 12 kN + 366,5 kN = 500 kN
Ciężar własny fundamentu jest automatycznie uwzględniany z ciężarem własnym konstrukcji, jeśli zaznaczono opcję "Aktywny ciężar własny". W przypadku, gdy chcą Państwo wprowadzić ciężar własny ręcznie, należy zdefiniować dodatkowe obciążenia dla fundamentu.
W wynikach analizy statycznej wyświetlane są zarówno "Siły podporowe", jak i "Siły podporowe z obciążeniem fundamentu". Obliczeniowa siła poprzeczna Vz nie zawiera ciężaru własnego fundamentu i dodatkowych obciążeń fundamentu, ponieważ nie są one częścią układu statycznego. Obciążenia te są uwzględniane dopiero w Vz,+add obliczeniowej siły poprzecznej z dodatkowymi obciążeniami fundamentu.
Przypadek obciążenia 2 - Obciążenia stałe w kierunku x
Poziome: HG,k = 50 kN
Przypadek obciążenia 3 - Obciążenia zmienne w kierunku x
Poziome: HQ,k = 26 kN
Przypadek obciążenia 4 - Obciążenia zmienne w kierunku z
Pionowe: VQ,k = 110 kN
Dane te są kluczowe dla przeprowadzenia kontroli geotechnicznych i bezpiecznego wymiarowania fundamentu i słupa. Zastosowanie programu RFEM 6 umożliwia precyzyjne modelowanie i obliczenia, dzięki czemu złożone interakcje między elementami konstrukcyjnymi mogą być szczegółowo analizowane.
Równowaga statyczna (stateczność konstrukcji) | (EQU) DIN EN 1997-1, 6.5.1 i 2.4.7.2
Sprawdzenie równowagi statycznej jest decydującym aspektem w planowaniu konstrukcji. Do tego sprawdzenia brana jest pod uwagę kombinacja obciążeń LK10 – 0,9 ⋅ LF1 + 1,10 ⋅ LF2 + 1,50 ⋅ LF3
Md,dst ≤ Md,stb
Częściowe współczynniki bezpieczeństwa
| γG,stb = 0,9 | korzystnie działające obciążenia stałe |
| γG,dst = 1,1 | niekorzystnie działające obciążenia stałe |
| γQ,stb = 0 | korzystnie działające obciążenia zmienne |
| γQ,dst = 1,5 | niekorzystnie działające obciążenia zmienne |
Obliczanie momentu destabilizującego
Md,dst = MG,k,dst ⋅ γG,dst + MQ,k,dst ⋅ γQ,dst = 50 kN ⋅ 4 m ⋅ 1,1 + 26 kN ⋅ 4 m ⋅ 1,5 = 376 kNm
Obliczanie momentu stabilizującego
Md,stb = MG,k,stb ⋅ γG,stb + MQ,k,stb ⋅ γQ,stb = 500 kN ⋅ 2,70 m ⋅ 1/2 ⋅ 0,9 + 0 kN = 607,5 kNm
Sprawdzenie
η = 376 kNm / 607,5 kNm = 0,619 ≤ 1,0
Nośność gruntu | (GEO) DIN EN 1997-1, 6.5.2
Sprawdzenie nośności gruntu jest istotnym elementem planowania geotechnicznego, ponieważ ocenia nośność podłoża pod maksymalnymi obciążeniami. Sprawdzenie nośności gruntu jest przeprowadzane przez dodatek "Fundamenty betonowe" w RFEM 6 i zilustrowane w obliczeniach ręcznych. Etapy obliczeń wymagane do sprawdzenia można również bezpośrednio przeglądać w RFEM 6, dzięki czemu można kompleksowo prześledzić wyniki.
Do tego sprawdzenia brana jest pod uwagę kombinacja obciążeń LK2 - 1,35 ⋅ LF1 + 1,35 ⋅ LF2+ 1,50 ⋅ LF3+ 1,50 ⋅ LF4 z Vz,d = VG,k ⋅ γG + VQ,k ⋅ γQ = 500 kN ⋅ 1,35 + 110 kN ⋅ 1,50 = 840 kN.
Zgodnie z DIN EN 1997-1/NA, do sprawdzenia nośności gruntu należy stosować zmodyfikowaną metodę sprawdzania 2 – zwaną dalej metodą 2*. Przy określaniu charakterystycznych nośności Rk,i gruntu należy przyjmować charakterystyczne wartości oddziaływań. W ustawieniach globalnych dodatku można określić stosowaną metodę obliczeniową. Dla DIN EN 1997-1/NA metoda 2* jest ustawiona domyślnie.
Mimośród ex efektywnego obciążenia pionowego w kierunku x
Charakterystyczne wartości oddziaływań obciążenia pionowego z dodatkowymi obciążeniami fundamentu Vz,+add oraz charakterystyczna wartość wynikowego obliczeniowego momentu zginającego My,+add w środku podstawy fundamentu są potrzebne do określenia mimośrodu efektywnego obciążenia pionowego.
Vz+add = VG,k,ges + VQ,k = 500 kN + 110 kN = 610 kN
My,+add = ( 50 kN + 26 kN ) ⋅ 4 m = 304 kNm
ex = -My,+add / Vz,+add = -304 kNm / 610 kN = -0,498 m
Obliczeniowa długość, szerokość i powierzchnia podstawy
Mimośrodkowe obciążenie zmniejsza efektywną powierzchnię fundamentu.
wx - 2 ⋅ | ex | = 2,70 m - 2 ⋅ 0,498 m = 1,704 m
wy - 2 ⋅ | ey | = 1,80 m - 2 ⋅ 0,000 m = 1,800 m
Długość obliczeniowa: L' = max(wx - 2 ⋅ | ex |; wy - 2 ⋅ | ey |) = 1,800 m
Szerokość obliczeniowa: B' = min(wx - 2 ⋅ | ex |; wy - 2 ⋅ | ey |) = 1,704 m
A' = L' ⋅ B' = 1,800 m ⋅ 1,704 m = 3,0672 m²
Nośność podłoża
Nośność podłoża jest określana przez zdefiniowane przez użytkownika dane wejściowe. W tym przykładzie charakterystyczna wartość dopuszczalnego naprężenia w gruncie wynosi σRk = 420 kN/m².
σRd = σRk / γR,v = 420 kN/m² / 1,4 = 300 kN/m²
σEd = Vz,d / A' = 840 kN / 3,0672 m² = 273,87 kN/m²
Sprawdzenie
η = σEd / σRd = 273,87 kN/m² / 300 kN/m² = 0,913 ≤ 1,0
Nośność na poślizg (GEO) DIN EN 1997-1, 6.5.3
Sprawdzenie nośności na poślizg odgrywa ważną rolę w ocenie stateczności przeciwko bocznemu przesunięciu. To sprawdzenie jest również przeprowadzane przez dodatek w RFEM 6 i wyjaśnione za pomocą obliczeń ręcznych dla kombinacji obciążeń LK2 - 1,35 ⋅ LF1 + 1,35 ⋅ LF2+ 1,50 ⋅ LF3+ 1,50 ⋅ LF4. Aby spełnić to kryterium, wynikowa siła pozioma musi być mniejsza niż nośność na poślizg.
Hd ≤ Rd + Rp,d
Oddziaływanie Hd
Hx,d = HG,k ⋅ γG + HQ,k ⋅ γQ = 50 kN ⋅ 1,35 + 26 kN ⋅ 1,50 = 106,5 kN
Nośność na poślizg Rs,d
Aby obliczyć charakterystyczną efektywną siłę pionową w styku gruntu, dla obciążenia obliczeniowego należy zdefiniować odpowiadające charakterystyczne oddziaływanie Ech = LK6 - LF1 + LF2+ LF3 + LF4. Przy użyciu asystenta kombinacji obciążeń tabela odpowiadającego charakterystycznego oddziaływania jest wypełniana automatycznie. Dla wszystkich kombinacji obciążeń w SGN należy w tym miejscu przypisać odpowiadające charakterystyczne oddziaływanie, aby przeprowadzić sprawdzenie nośności na poślizg.
V'k = 500 kN + 100 kN = 610 kN
Rs,k = V'k ⋅ tan(δs,k) = 610 kN ⋅ tan(25°) = 284,4487 kN
Rs,d = Rs,k / γR,h = 284,4487 kN / 1,1 = 258,589 kN
Pasywne parcie gruntu (odpory gruntu Rp,d) można ustawić w konfiguracjach geotechnicznych. Są one domyślnie wyłączone i są również pomijane w tym przykładzie, ponieważ mają pozytywny wpływ na sprawdzenie nośności na poślizg.
Sprawdzenie
η = Hx,d / Rs,d = 106,5 kN /258,589 kN = 0,412 ≤ 1
Obrót fundamentu (ograniczenie rozwarcia styku) | DIN EN 1997-1, A 6.6.5
Obrót fundamentu jest decydującym czynnikiem w planowaniu fundamentów. W tej sekcji przedstawiono odpowiednie sprawdzenie oraz wyjaśniono obliczenia za pomocą RFEM 6.
Mimośród wypadkowej nacisku na podstawę fundamentu przy obciążeniach stałych i zmiennych może być co najwyżej tak duży, aby podstawa fundamentu aż do swojego środka ciężkości nadal była ściskana. Oznacza to, że należy zachować 2. szerokość rdzenia. Jest ona ograniczona przez elipsę, tak że obowiązuje warunek (ey/L)² + (ex/B)² ≤ 1/9 = elim.
W przypadku posadowień na gruntach niespoistych i spoistych, w podstawie fundamentu nie może powstać rozwarcie styku w wyniku charakterystycznych obciążeń stałych. W związku z tym wypadkowa musi leżeć w obrębie 1. szerokości rdzenia. Aby dwuosiowy mimośród leżał w obrębie rombowego ograniczenia, musi być spełniony warunek (|ey|)/L + (|ex|)/B ≤ 1/6 = elim.
Oznaczenie 1 : Ograniczenie 1. szerokości rdzenia jest przedstawione jako romb.
Oznaczenie 2 : Ograniczenie 2. szerokości rdzenia jest przedstawione jako elipsa.
Oznaczenie 3 : Punkt przyłożenia wypadkowej to punkt, w którym całkowite obciążenie wypadkowe działa na podstawę fundamentu.
Aby zapewnić, że poszczególne warunki są sprawdzane z odpowiednimi kombinacjami obciążeń, należy je zdefiniować w następujący sposób. Najpierw konieczne jest utworzenie nowej sytuacji obliczeniowej w "SGU – Charakterystyczna | Stała".
W następnym kroku należy skopiować charakterystyczne kombinacje obciążeń z wyłącznie obciążeniami stałymi i przypisać je do nowej sytuacji obliczeniowej.
W tabelarycznym wprowadzaniu danych dla dodatku "Fundamenty betonowe" w zakładce Sytuacje obliczeniowe należy jeszcze zmienić przypisanie do typu sytuacji obliczeniowej "EN 1997 | DIN | 2022-10" na "SGU – Charakterystyczna | Stała". Ta zmiana zapewnia prawidłowe uwzględnienie odpowiednich norm i wytycznych.
Obciążenia stałe (1. szerokość rdzenia)
W tym przykładzie sprawdzenie to należy przeprowadzić tylko z kombinacją obciążeń LK11 – LF1 + LF2 .
Obliczeniowy moment zginający z dodatkowymi obciążeniami fundamentu w środku podstawy fundamentu
Obliczony obliczeniowy moment zginający w środku podstawy fundamentu, z uwzględnieniem dodatkowych obciążeń, wynosi:
My,+add = 500 kN ⋅ 0 m + 50 kN ⋅ 4 m = 200 kNm
Obliczeniowa siła poprzeczna z dodatkowymi obciążeniami fundamentu
Vz,+add = 500 kN
Mimośród efektywnego obciążenia pionowego w kierunku x
ex = -My,+add/Vz,+add = -200 kNm / 500 kN = -0,400 m
Wartość ta wskazuje, w jakim stopniu obciążenie pionowe odbiega od środka geometrycznego. Jest to kluczowe dla analizy stateczności.
Dopuszczalny względny mimośród obciążenia
W przypadku pełnych przekrojów prostokątnych 1. szerokość rdzenia jest ograniczona przez romb i należy ją ograniczyć do elim = 1/6.
Sprawdzenie
η = (|ex| / wx + |ey| / wy) / elim = (0,400 m/2,70 m + 0/1,80 m) / (1/6) = 0,889 ≤ 1
Obciążenia stałe i zmienne (2. szerokość rdzenia)
W tym przykładzie sprawdzenie to należy przeprowadzić tylko z kombinacją obciążeń LK6 – LF1 + LF2 + LF3 + LF4.
Obliczeniowy moment zginający z dodatkowymi obciążeniami fundamentu w środku podstawy fundamentu
Obliczony obliczeniowy moment zginający w środku podstawy fundamentu, z uwzględnieniem dodatkowych obciążeń, wynosi:
My,+add = 610 kN ⋅ 0 m + (50 kN + 26 kN) ⋅ 4 m = 304 kNm
Obliczeniowa siła poprzeczna z dodatkowymi obciążeniami fundamentu
Vz,+add = 500 kN + 110 kN = 610 kN
Mimośród efektywnego obciążenia pionowego w kierunku x
ex = -My,+add/Vz,+add = -304 kNm / 610 kN = -0,498 m
Wartość ta wskazuje, w jakim stopniu obciążenie pionowe odbiega od środka geometrycznego. Jest to kluczowe dla analizy stateczności.
Dopuszczalny względny mimośród obciążenia
W przypadku pełnych przekrojów prostokątnych 2. szerokość rdzenia jest ograniczona przez elipsę i należy ją ograniczyć do elim = 1/9.
Sprawdzenie
η = ((ex / wx)² + (ey / wy)²) / elim = ((-0,498 m/2,70 m)²+(0/1,80 m)²) / (1/9) = 0,307 ≤ 1
Silnie mimośrodowe obciążenie | DIN EN 1997-1, 6.5.4
W przypadku mimośrodu wypadkowej obciążenia, który w fundamentach prostokątnych przekracza 1/3 długości boku, a w fundamentach kołowych 0,6 promienia, wymagane są specjalne środki. Jeżeli mimośród przekracza wyżej wymienioną wartość graniczną 1/3, należy podjąć specjalne środki zgodnie z 2.4.2. Dodatek dostarcza precyzyjne i zrozumiałe wyniki, które zwiększają jakość i bezpieczeństwo projektowania fundamentów. W tym przykładzie sprawdzenie to należy przeprowadzić tylko z kombinacją obciążeń LK6 – LF1 + LF2 + LF3 + LF4.
Przyjmowane siły wewnętrzne
My,+add = (50 kN + 26 kN) ⋅ 4 m = 304 kNm
Vz,+add = 500 kN + 110 kN = 610 kN
Wynikowy mimośród
ex = -My,+add / Vz,+add = -304 kNm /610 kN = -0,498 m
Dopuszczalny mimośród
ex,max = wx / 3 = 2,70 m / 3 = 0,90 m
Sprawdzenie
η = |ex | / ex,max = |-0,498 m| / 0,90 m = 0,554 ≤ 1
Ponieważ w tym przykładzie Mz = 0, drugi kierunek można tutaj pominąć.
W tym przykładzie nie występuje woda gruntowa. Dlatego sprawdzenie przeciwko wypieraniu jest zbędne.