Poprzez okręcenie przekroju betonowego zbrojeniem poprzecznym ogranicza się boczne odkształcenie betonu, tym samym zwiększając jego wytrzymałość na ściskanie i plastyczność. Działanie to zostało schematycznie przedstawione na poniższym obrazku z [2].
Efekty te mają znaczenie dla projektowania słupów odpornych na trzęsienia ziemi, ponieważ zapewniają dostępność plastycznych zdolności deformacyjnych i mogą poprawić ogólną nośność konstrukcji w przypadku trzęsienia ziemi.
Model projektowy według Eurokodu 2
W normie DIN EN 1992-1-1 nie przewidziano expliciter podejścia projektowego dla elementów ściskanych okręconych.
Jednak zgodnie z rozdziałem 3.1.9 normy DIN EN 1992-1-1 [1] podczas projektowania można uwzględnić stan naprężeń wieloosiowych, stosując zmodyfikowaną efektywną relację naprężeń i odkształceń z podwyższonymi wytrzymałościami oraz zwiększonymi granicznymi deformacjami. Należy pamiętać, że te zwiększone wartości wytrzymałości i odkształceń dotyczą wyłącznie okręconego rdzenia betonowego, ograniczonego przez linie środkowe zbrojenia okręcającego.
Udział nośny otuliny betonowej w stanie granicznym nośności (GZT) zazwyczaj nie jest uwzględniany, ponieważ z powodu odprysków efektywny wkład otuliny najczęściej już nie występuje.
Jeśli brak jest bardziej szczegółowych danych, dla okręconego rdzenia betonowego można zastosować diagram parabola-prostokąt zgodnie z [1], obraz 3.6. Należy przyjąć odpowiednio dostosowane charakterystyczne wartości wytrzymałości i odkształceń.
Wytrzymałość okręconego rdzenia betonowego opisana jest poniższym wzorem.
|
|
Efektywne naprężenie poprzeczne w stanie granicznym nośności wynikające z ograniczenia odkształceń poprzecznych |
Charakterystyczne odkształcenia wynikają z poniższych formuł.
|
|
Odkształcenie betonu na poziomie fck zgodnie z EC2, Tablica 3.1 |
|
|
Odkształcenie graniczne betonu przy obciążeniu jednosiowym zgodnie z EC 2, Tabela 3.1 |
Eurocode 2 nie zawiera propozycji dotyczącej określenia bocznego naprężenia. Zgodnie z Heft 630 DAfStb( [2], 3.5.4) odsyła się do sugestii Mandera i in. Równania określające boczne naprężenie zostały opisane w poniższym rozdziale. σ2 = σ'l
Model obliczeniowy według Mandera i in.
Model według Mandera i in. opisuje zachowanie naprężeń‑odkształceń okręconego betonu explicit w zależności od efektywnego okręcającego ciśnienia. Na tej podstawie wyprowadza się zwiększoną efektywną wytrzymałość na ściskanie oraz powiększone odkształcenie szczytowe okręconego rdzenia betonowego, a także duktylne, powoli opadające odgałęzienie naprężeniowo-odkształceniowe. Parametry wejściowe to m.in. zawartość zbrojenia i układ strzemion/spiral, ich wytrzymałość stali oraz geometria zamkniętego przekroju rdzenia.
Relacja naprężeń i odkształceń opisana jest poniższym równaniem, [3] (3), (4), (6), (7) & (8).
Odkształcenie odpowiadające można opisać za pomocą poniższego wzoru, [3] (5).
Wytrzymałość na ściskanie okręconego betonu wynika zgodnie z [3] (29).
Efektywne boczne naprężenie można wyznaczyć z poniższego równania.
|
ke |
Współczynnik efektywnego zbrojenia poprzecznego |
|
|
Stosunek objętości pomiędzy zbrojeniem wiążącym a betonem z rdzenia |
|
fyw |
Granica plastyczności zbrojenia poprzecznego |
Współczynnik skuteczności okręcenia wynika zgodnie z poniższym wyrażeniem.
Gdzie powierzchnię netto rdzenia betonowego można obliczyć z:|
|
=Asl/Acc Stosunek zbrojenia podłużnego do rdzenia betonowego |
Efektywnie okręconą powierzchnię betonową można wyznaczyć z
|
dc |
Średnica betonu rdzenia brutto |
|
ac, bc |
Wymiary poziome rdzenia betonu ze strzemionami |
|
s' |
Przejrzysty odstęp zbrojenia strzemion w kierunku naprężenia ściskającego |
|
w'i |
Netto odległość między żebrami zbrojenia podłużnego |
Zastosowanie
Model projektowy według EC2, 3.1.9 jest stosowany do normatywnych dowodów nośności, w których dozwolone jest zwiększenie wytrzymałości na ściskanie przez okręcenie.
Model Mandera (Mander i in., 1988) stosowany jest jako fizycznie uzasadniony model materiałowy, gdy pełne zachowanie σc - εc okręconego rdzenia betonowego (zwiększone fcc, εcc, post-peak zachowanie) ma być uwzględniane w nieliniowych analizach.